Hipotiroidizm

Tiroid hormonlarının yetersizliği sonucu ortaya çıkan bir sendrom olup, tüm metabolik olaylarda belirgin bir yavaşlama ile kendini gösterir.

Bebek ve çocuklarda: Büyüme ve gelişme geriliği ve özellikle bebeklerde zeka problemlerine yol açabilir.

Erişkinde ise: Metabolizmanın yavaşlaması, kalp hızında yavaşlama, oksijen tüketiminde azalma, hücre içindeki bölgede glikozaminoglikan denen maddeleri birikmesi (özellikle deri ve kaslarda) ve miksödem denen komaya kadar gidebilecek ciddi problemlere (çok uzun süre tedavi edilmemiş çok nadir vakalarda) neden olabilir.

En büyük özelliği tedavi le tam düzelme sağlanmasıdır.

Hipotiroidizm tanısı laboratuvar olarak ilk etapta klasik olarak serbest T4 düşüklüğü ve TSH yüksekliği ile koyulabilmektedir. Tanı koyabilmek için hastalarda bulunan bulgular aşağıda özetlenmiştir.

HİPOTİROİDİZM BULGULARI:

  1. Kolay yorulma, yorgunluk, bitkinlik.
  2. Hatırlamada zorluk, yavaş düşünme.
  3. Göz çevresinde ve kol-bacaklarda ödem (dokularda glikozaminoglikan denilen maddelerin birikmesinden dolayı)
  4. Miksödem (bacaklarda parmak ucu ile bastırma ile çukurluk bırakmaz)
  5. Kilo alma (metabolizma azalması, su ve tuz birikmesinden)
  6. Uykuya eğilim ve uyku apnesi
  7. Nabızda yavaşlık
  8. Soğuğa tahammülsüzlük-vücud ısısında düşüklük
  9. Ses kısıklığı ve ses kalınlaşması
  10. Terleme azalması
  11. Hareketlerde yavaşlık
  12. Kalın, kuru, kaba ve soğuk deri
  13. Saçlarda azalma, kıllarda azalma ve kabalık
  14. Guatr
  15. Vücudda uyuşma ve karıncalanma
  16. Adet bozukluğu, gebe kalamama, cinsel istekte azalma ve erkeklerde ereksiyon güçlüğü
  17. Depresyon
  18. İşitme azlığı
  19. Reflekslerde gecikme
  20. Kabızlık, karında şişkinlik.

HİPOTİROİDİZM NEDENLERİ:

  1. Primer hipotiroidizm (Tiroid bezinin kendisinden kaynaklanan nedenler)
  2. Primer atrofik hipotiroidizm (Bezin küçülmesiyle karekterizedir)

– Primer idiyopatik hipotiroidizm (bağışıklık sistemine ait bozukluklarda olur). Haşimoto Tiroiditi en sık görülen nedenidir

– İyot 131 tedavisi le bezin yok edilmesi

–  Cerrahi olarak bezin çıkarılması ve bu bölgeye uygulanan ışın (rasyasyon) tedavisi

– Tiroid bezinin doğumdan itibaren olmaması

  1. Guatrlı hipotiroidizm

– Haşimoto (kronik lenfositik) tiroiditi

– Riedel tiroiditi denen bir tiroid iltihabı

– Yaygın iyot  eksikliği

– Yüksek doz İyoda bağlı hipotirodizm

– Antitiroid ilaçlar

-Bitkisel  guatrojenler (Lahana vb.)

– Hormon yapımında görülen genetik eksiklikler

  1. Sekonder ve Tersiyer Hipotiroidizm
  2. Hipofizer-sekonder-hipotiroidizm (Hipofiz bezinin TSH hormonu üretmemesi.)

– Panhipopitüitarizm (hipofiz bezinin tümüyle çalışmaması)

– İzole TSH noksanlığı (Tek başına TSH hormonun üretilmemesi)

  1. Hipotalamik-tersiyer-hipotiroidizm (Beyinde hipofiz bezinin hormon üretmesini sağlayan özel hormon/peptidleri üreten bölüm)

– Doğumsal

– Enfeksiyon

– Tümör yada başka hücrelerle bu bölgenin istilası

  1. Geçici hipotiroidizm

– Uzun süre ile tiroid hormon tedavisinin bırakılması

– Toksik tiroid nodülünün cerrahi olarak çıkarılması

–  İyot 131 tedavisi sonrası (genellikle kalıcıdır)

– Subakut tiroidit

– Sessiz tiroidit

– Antitroid ilaçlarla tedavi sırasında

  1. Tüketim hipotiroidizmi: Bazı büyük damarsal kaynaklı tümörlerde bulunan bir enzim grubuna bağlı tiroid hormonlarının süratli yıkımı
  2. Tiroid hormonlarına genel olarak doku duyarsızlığı

HİPOTİROİDİZM TANISI:

Serbest T4 ve TSH ölçümü ile tanı koyulur.  En sık görülen primer hipotiroidizm olduğu için burada sT4 düşük ve TSH yüksek olur. Sekonder hipotiroidizmde sT4 düşük, TSH düşük veya normal sınırlardadır. Tiroid hormon duyarsızlığında ise sT4 beklenenin aksine yüksek, TSH ise yüksek veya normal üst sınırdadır.

TEDAVİ:

Levotiroksin içeren ilaçlarla hastanın durumuna bağlı olaral değişken dozlarda yapılır. Ayrıca hastanın durumuna göre gerekirse kullanılabilen triodotironin içeren ilaçlar da değişken dozlarda kullanılabilmektedir.